डडेल्धुराः सात पालिका रहेको डडेल्धुरा जिल्लामा आ.व २०८१।८२ मा घरेलु हिंसाका ४२ उजुरी जिल्ला प्रहरी कार्यालय डडेल्धुरामा दर्ता भएका छन् ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय डडेल्धुरामा आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ मा १ सय ९० ओटा मुद्दा दर्ता भएका छन, जुन संख्या गत वर्षको तुलनामा उल्लेख्य रूपमा बढी हो । प्रहरीको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७९÷८० मा ९९ मुद्दा दर्ता भएका थिए भने त्यसको अर्को वर्ष ०८०÷८१ मा १२० वटा मात्र मुद्दा थिए ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय डडेल्धुराका प्रहरी निरीक्षक डम्बर विष्टका अनुसार दर्ता भएका १९० मुद्दामध्ये १११ वटा मुद्दा फछ्र्यौट भइसकेका छन भने बाँकी ७९ वटा अझै अनुसन्धान, मुद्दा दर्ता र अदालती प्रक्रियामा छन । उहाँका अनुसार आत्महत्या र भवितव्यज्यान लगायतका मुद्धामा २ वर्ष कुर्नुपर्ने कानुनी प्रकृया हुन्छ । दर्ता भएका मुद्दामध्ये सबैभन्दा बढी घरेलुहिंसा, बैंकिङ कसुर, अभद्र व्यवहार, लागुऔषध कारोबार, आत्महत्या, जबर्जस्ती करणी र बाल यौनदुरुपयोग जस्ता मुद्दा देखिन्छन ।
प्रहरीमा एक वर्षको अवधिमा घरेलुहिंसाका ४२ उजुरी आएकोमा ३३ उजुरी प्रहरीमा फच्र्यौट भएका छन, अन्यलाई अदालती प्रकृयामा लगिएको थियो । महिला हिंसाका १४ वटा उजुरी परेकोमा सबैको मिलापत्र गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।
बैंकिङ कसुरका ३२ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन । तीमध्ये २० वटा फछ्र्यौट भइसकेका छन भने बाँकी १२ मुद्दा विचाराधीन छन । प्रहरीका अनुसार चेक बाउन्स, ऋण असुलीका केसहरू बैंकिङ कसुरमा पर्छन । त्यस्तै, अभद्र व्यवहारसम्बन्धी २७ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन । तीमध्ये २५ मुद्दा फछ्र्यौट भइसकेका छन भने दुई मुद्दा बाँकी छन । सामान्य झगडा, गालीगलौज, हातपात र सार्वजनिक स्थानमा उच्छृंखल गतिविधि गर्ने व्यक्तिहरूविरुद्ध यस्ता मुद्दा दर्ता गरिन्छन ।
लागुऔषधका ११ वटा मुद्दा प्रहरीमा दर्ता भएका छन र ती सबै मुद्दा फछ्र्यौट भइसकेको प्रहरी निरीक्षक विष्टको भनाइ छ । प्रहरी तथ्यांकमा देखिएअनुसार गत वर्ष मात्रै डडेल्धुरामा झुण्डिएर आत्महत्या गरेका २६ घटना दर्ता भएका छन । सामाजिक, मानसिक, आर्थिक र पारिवारिक कारण आत्महत्याको कारक हुने गरेको प्रहरीको अनुसन्धानले देखाउने गरेको छ । यस्तै, आत्महत्यामा दुरुत्साहन सम्बन्धी ४ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन । मनोपरामर्श र मानसिक स्वास्थ्य सेवा नपुग्दा धेरै मानिस समस्यालाई मौनतामा गुमाउने र अन्ततः आत्मघाती कदम चाल्ने अवस्था पछिल्लो समय बढ्दो छ ।
यौनजन्य हिंसाका घटनामा पनि वृद्धि भएको देखिन्छ । जबरजस्ती करणीका ८ मुद्दा दर्ता भएका छन । तीमध्ये ७ वटा मुद्दा फछ्र्यौट भइसकेका छन भने १ मुद्दा अदालतको प्रक्रियामा रहेको छ । बाल यौनदुरुपयोगका ४ वटा मुद्दा गत वर्ष दर्ता भएका छन । प्रहरीका अनुसार जिल्लाको भित्रीमधेश क्षेत्र आलिताल र परशुराम तथा सदरमुकामको बजारक्षेत्र अमरगढीमा बढी अपराधिक कृयाकलाप हुने गरेकाछन । प्रहरीले पछिल्ला वर्षमा समुदाय–प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत सचेतनामूलक कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिएको बताएको छ । प्रहरी विद्यालयमा पुग्ने, टोल र समूहमा छलफल आयोजना गर्ने, महिला समूहसँग सहकार्य गर्ने, स्थानियतहसँग समन्वय गरेर सुरक्षामूलक प्रशिक्षण सञ्चालनजस्ता कार्यक्रम गरिएको प्रहरीको दाबी छ । तर, व्यवहारमा भने यी कार्यक्रमको प्रभावकारिता निकै सीमित देखिएको छ ।
जिल्लामा मानसिक स्वास्थ्य समस्या, बेरोजगारी, आपसी वैमनस्य, गरिबी र आधुनिक प्रविधिको गलत प्रयोग अपराध बढ्ने कारण बनेका छन । स्थानीय तहमा सञ्चालित शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक कार्यक्रमहरूमा अपराध विरोधी अभिमुखिकरण अनिवार्य गरिनु आवश्यक देखिन्छ । मानसिक स्वास्थ्य, साइबर अपराध र यौनजन्य हिंसाका विषयमा विद्यालय स्तरमै पाठ्यक्रम समावेश गर्नुपर्ने सरोकारवालाको भनाई छ ।
