डडेल्धुरा । सुदूरपश्चिमको प्रमुख मौलिक चाँड गौरा लोकपर्वको शनिबार दोस्रो दिन । बिरुडा धोई नौलारधाराको गौरा ल्याई पुजाआजा गरिदै छ । बिरुडा धोएकै ठाउँमा गौरा ९पार्वती० को प्रतिमा बनाएर पुजा गरिन्छ ।
गौरा पर्व शुक्रबार देखि सुरु भएको छ । महिलाहरुले घर–घरमा बिरुडा भिजाएर पर्वको शुभारम्भ गरेका थिए ।
भाद्र दुवाष्टमीका दिन मनाइने गौरा पर्व सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रमुख मौलिक लोकपर्व मानिन्छ । गौराको पहिलो दिन विरुडा पञ्चमी पर्दछ ।
यो दिन नारीहरु ब्रत बसेर गौरा घर वा पधेरामा बिरुडा ९सानो केराउ, गहत, गुरास, गहूँ र मास मिसाएर बनाइएको पञ्चनाज० भिजाउछन् ।
बिरुडा भिजाएको तेस्रो दिन भित्री गौरा मनाइन्छ । गौराको ब्रत बस्ने सबै महिलाहरु गौरा घरमा भेला भएर बिरुडा पञ्चमीका दिन भिजाएको बिरुडाले गौरी र महेश्वरको प्रतिमालाई पुजा गर्छन । गौराको मुख्य दिन अष्टमीलाई मानिन्छ । उक्त दिनलाई अठेवाली पनि भन्ने गरिन्छ ।
अठेवालीको दिन महिलाहरु अठेवाली गाउँदै गौरा खेलाउने गर्छन् । ‘गौराको मुख्य दिन भनेको अठेवाली हो,’ सुदूरपश्चिमेली संस्कृतिका जानकार कैलाशकुमार पाण्डेयले भने, ‘गौरा घर देखि नाच्दै अठेवाली गाउँदै मन्दिरसम्म पु¥याए पछि गौरा विसर्जन गरिन्छ ।’
गौराको विसर्जनमा फल फट्काइन्छ । त्यसपछि महिलाहरुले बिरुडाले आफन्तहरुको शीर तथा शरीरको पुजा गर्छन् । यो नारी प्रधान पर्व हो, गौरामा नारीले आफुभन्दा साना, ठुला सबैको बिरुडाले पुजा गर्छन ।
यसपटक कोरोना भाइरसका कारण सार्बजनिक रुपमा गौरा नमनाउँन प्रशासनले आग्रह गरेको छ । अघिल्ला बर्षहरुमा प्रदेशभर सामुहिक देउडा खेलको आयोजन हुन्थ्यो । प्रशासनको निषेधाज्ञाले यसपाली ती ठाउँ सुनसानझै छन्
